Jan Bułhak

Pożar, Wilno

Udostępnij:
Datowanie: 1916
Technika: fotografia czarno-biała
Materiały: papier fotograficzny
Rozmiar:wys. 11 cm, szer. 16,5 cm; z passe-partout: wys. 32,7 cm, szer. 25,2 cm
Sposób nabycia:dar
Numer inwentarzowy: MS/SN/F/3044

Opis dzieła

Dwie fotografie ukazujące pożar w Wilnie pochodzą najprawdopodobniej z zespołu tek wileńskich, zawierających zdjęcia wykonywane przez Jana Bułhaka w latach 1916–1919. Znaczną część zbioru stanowi fotograficzna dokumentacja zabytków architektury miasta, jednak znalazły się w nim też obrazy o charakterze nieco bardziej reportażowym. Bułhak przez całe życie należał do zwolenników wywodzących się z XIX wieku szlachetnych metod w fotografii i krytyków wszelkich jej amatorskich przejawów. Był zdania, że zdjęcia wykonywane „z ręki” aparatem małoobrazkowym pozbawiają obraz artystycznych walorów. Między innymi jego przekonania przyczyniły się do tego, że fotografia artystyczna – nazwana przez Bułhaka fotografiką – została w Polsce silnie oddzielona od fotografii prasowej czy dokumentalnej. Artysta sam jednak w swojej działalności przekraczał tę granicę, czego przykład stanowi właśnie stworzony przez niego katalog zabytków Wilna. Zebrane w nim fotografie mają charakter dokumentalny, cechuje je dążenie do jak najlepszego odwzorowania obiektu i staranna kompozycja, wykorzystująca nowoczesne, bliskie estetyce Nowej Rzeczowości rozwiązania. Tym jednak, co nie pozwala ich do tego nurtu zakwalifikować, jest ich silnie subiektywny charakter i stojąca za nimi misja artysty, by za ich pomocą zaświadczyć o bogatej i długiej tradycji miasta oraz jego miejscu w Polskiej kulturze. Niezależnie od podejścia, trudno Bułhakowi odmówić zacięcia dokumentalisty, przejawiającego się również w świadomości doniosłości pewnych zdarzeń. Wykonane przez niego fotografie pożaru ukazują ogień trawiący jedną z przemysłowych dzielnic Wilna w wyniku odbywających się w 1916 roku działań wojennych. Z perspektywy misji kształtowania narodowej świadomości realizowanej w fotografiach Wilna (a później także innych rejonów Polski) wydarzenie to wydaje się wyjątkowo istotne. Ukazuje bowiem wojnę, która dała Polakom najpierw nadzieję, a następnie przyniosła im niepodległość. Tragiczne zdarzenia z nią związane i cena zniszczenia stanowią więc kolejny element składający się na historię oraz tożsamość miasta i narodu.

Dorota Stolarska-Kultys

Opis prosty

Dwie fotografie przedstawiają pożar. Zostały wykonane w Wilnie. Pożar był wynikiem działań wojennych. Jan Bułhak mieszkał w Wilnie od 1912 roku. Robił zdjęcia głównie zabytkom. W swojej twórczość kierował się patriotyzmem. Chciał przybliżyć Polakom ich kulturę. Również zdjęcia pożaru mają taki cel. I wojna światowa dała Polsce niepodległość. Była ważnym wydarzeniem i Bułhak chciał zachować pamięć o niej.

Dorota Stolarska-Kultys
Cyfrowe udostępnienie zasobów Muzeum Sztuki w Łodzi

Projekt pn. Cyfrowe udostępnienie zasobów Muzeum Sztuki w Łodzi współfinansowany jest w ramach Działania 2.3 Cyfrowa dostępność i użyteczność informacji sektora publicznego, poddziałanie 2.3.2 Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury, oś priorytetowa II E-administracja i otwarty rząd Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Projekt pn. Cyfrowe udostępnienie zasobów Muzeum Sztuki w Łodzi współfinansowany jest w ramach Działania 2.3 Cyfrowa dostępność i użyteczność informacji sektora publicznego, poddziałanie 2.3.2 Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury, oś priorytetowa II E-administracja i otwarty rząd Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Kwota dofinansowania: 679 359,96 PLN 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Kwota dofinansowania: 679 359,96 PLN 
Jan Bułhak

Urodzony w Ostaszynie na Ziemii Nowogrodzkiej, zm. w Giżycku, studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, kształcił się w pracowni Hugo Erfurtha w Dreźnie. Kierował Zakładem Fotografii Artystycznej na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Założyciel i prezes Fotoklubu Wileńskiego (1927), współzałożyciel Fotoklubu Polskiego (1929) i ZPAF (1947). Twórca fotografiki i fotografii ojczystej. Przez większość życia związany z Wilnem.    

Inne dzieła tego artysty / artystki
Zobacz także
Powiązane obiekty