Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Mykola Ridnyi bada rolę przekazów wizualnych i mediów w kształtowaniu rzeczywistości oraz sposobów reprezentacji tak aktualnej sytuacji politycznej, jak i wydarzeń historycznych. Jego prace za punkt wyjścia przyjmują bieżące wydarzenia w Ukrainie, ukazując je w perspektywie długiego trwania oraz historii sztuki. Stopniowa utrata wzroku dotyczy sfer medycznej i politycznej w relacji ze sztuką. Schorzenie, które artysta przywołuje w tytule, polega na chronicznym, postępującym od centrum zmniejszaniu się pola widzenia. Zwykle jest to bezbolesny proces. Kanwą przedstawienia są mapy okupowanych przez prorosyjskich separatystów terytoriów Ukrainy Wschodniej, które zniknęły z pola widzenia światowych mediów wraz z chwilowym złagodzeniem konfliktu. Mapom towarzyszą schematyczne przedstawienia problematyki wzroku – pola widzenia, widzenia peryferyjnego i ćwiczeń oczu. Jego realizacje odnoszą się m.in. do przebiegu Rewolucji Godności w 2014 oraz mniej zauważalnych procesów jak np. dekomunizacja i wiążąca się z tym likwidacja pomników. Stopniowa utrata wzroku to kolejna próba osadzenia abstrakcyjnych procesów obejmujących zbiorowości w indywidualnym somatycznym doświadczeniu, jak również kontynuacja dialogu z Teorią widzenia Władysława Strzemińskiego, która m.in. zakłada, że obraz świata zmienia się wraz warunkami zewnętrznymi. Strzemiński pisał, że w procesie widzenia ważne jest nie tyle odbieranie bodźca wzrokowego, co uświadomienie sobie procesu widzenia. Ridnyj dodatkowo skomplikował zadanie stopniową utratą wzroku. Dla zrozumienia obrazu sytuacji nie konieczne jest już nawet w jego ujęciu odebranie wzrokowego bodźca, który nie jest już czynnikiem wystarczającym. 

Anna Łazar

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

Mykola Ridnyi analizuje relacje pomiędzy jednostkowym doświadczeniem ciała, a zbiorową percepcją rzeczywistości politycznej. Zestawia mapy terytoriów Ukrainy okupowanych przez Rosję z diagramami anatomicznymi i ilustracjami pokazującymi zanikanie obrazu w wyniku schorzenia degeneracyjnego. Ridnyi odwołuje się do Teorii widzenia Władysława Strzemińskiego. Widzenie nie jest tu biernym aktem odbioru, lecz procesem zależnym od warunków społecznych i politycznych. Artysta pokazuje, jak globalna opinia publiczna „traci wzrok” – przestaje dostrzegać procesy i konflikty, które nie wpisują się już w dominujące narracje informacyjne.