Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Grafika zastępcza dla video
Grafika zastępcza dla video
Walka (Rąbanie lasu)

Stanisław Ignacy Witkiewicz

Walka (Rąbanie lasu)

Udostępnij:
Datowanie: 1921-1922 r.
Technika: malarstwo olejne
Materiały:farby olejne, płótno
Rozmiar:szerokość: 108 cm, wysokość: 99 cm
Sposób nabycia:dar
Data nabycia: 1932
Numer inwentarzowy:MS/SN/M/47
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła


Opis dedykowany osobom ze spektrum autyzmu

Stanisław Ignacy Witkiewicz był wszechstronnym artystą. Był pisarzem, dramatopisarzem, malarzem, fotografem, filozofem i teoretykiem sztuki. Witkiewicz używał pseudonimu Witkacy. 

Stanisław Ignacy Witkiewicz namalował obraz Walka. (Rąbanie lasu.).  Obraz jest bardzo kolorowy.  Obraz tworzą małe plamy intensywnego koloru.  Kolory otoczone są ciemnym konturem.  Witkacy użył wielu kolorów: białego, żółtego, pomarańczowego, zielonego, niebieskiego, granatowego, szarego, czarnego. Barwy są żywe, nasycone. Obraz Walka jest bardzo dynamiczny.

Obraz przedstawia nierzeczywistą scenę.  Na obrazie są fantastyczne istoty. Postacie trudno wyodrębnić z tła. Tło i postacie są tak samo kolorowe. Trudno zauważyć kraniec ciała postaci. Obraz Walka jest niespokojny. Na pierwszym planie są dwa czworonogi. Za nimi są dwie istoty. One trzymają siekiery.  Przez ostre siekiery obraz jest groźny. Postacie przenikają się. Może to jedna dziwaczna istota? 

Kształty istot i tło są skomplikowane. Trudno je rozpoznać. Obraz Walka jest nieczytelny. Jest bliski sztuce abstrakcyjnej, lecz to nie abstrakcja. Witkacy stworzył teorię sztuki. To Teoria Czystej Formy. Według Teorii Czystej Formy treść dzieła jest mało ważna. Ważniejsza jest forma, czyli wygląd.  Forma dzieła powinna być atrakcyjna. Obraz miał wywoływać głębokie przeżycia. Przeżycia związane ze sztuką, Witkacy nazywał uczuciem metafizycznym. 

Autor skryptu: Agnieszka Wojciechowska-Sej


Opis dedykowany osobom słabo słyszącym i niesłyszącym

Stanisław Ignacy Witkiewicz początkowo należał do ekspresjonistów, potem związał się z formistami. Walka (Rąbanie lasu) malowany jest według zasad Czystej Formy, która stanowi istotę dzieła sztuki jako jedność składających się na nią wielu różnych elementów jakościowych.

Witkacy służył w rosyjskiej armii i uczestniczył w I wojnie światowej. Prawdopodobnie to doświadczenie stało się inspiracja do namalowania Walki. Obraz w płaszczyźnie metaforycznej łączy się z wojną, rewolucją. Płótno przedstawia wiele skłębionych ze sobą postaci, które się wiją i przenikają między sobą. Kompozycja jest ogromnie dynamiczna, elementy sprawiają wrażenie ruchu. Płynny kontur i kontrastowe zestawienia plam kolorów budują wizerunek onirycznej wizji, obsesji. Bohaterami tych fantasmagorycznych scen są postaci trochę ludzkie, a trochę zwierzęce. Groteskowe kształty określane są przez giętkie linie dysonansowych barw. W obrazie występuje pozorny chaos, lecz „napięcia kierunkowe” wzajemnie się znoszą, w wielości Witkacy budował jedność.

Po 1924 roku artysta nie malował już obrazów według zasad Czystej Formy, założył Firmę Portretową, rysował, fotografował, pisał, filozofował.

Walka (Rąbanie lasu) Witkacego zostało w 1932 roku podarowane do Muzeum Sztuki w Łodzi przez członków Grupy a.r.

Autor skryptu: Maja Pawlikowska


Opis kuratorski:

Płaszczyznę obrazu rozsadza dynamika kompozycji złożonej z odrealnionych form malowanych nasyconymi barwami, które autor stara się okiełznać ciemną linia konturu. Rozpoznajemy dwie istoty z uniesionymi w dłoniach toporami – walczą z „bestiami”, wszystko zdaje się pulsować „nienasyconością formy”. Obraz Walka jest niezwykle dynamiczną kompozycją namalowaną z użyciem nasyconych kolorów, które z pozoru tworzą nierealne, niepokojące kształty, ale właśnie w tej dynamice, układzie przestrzennym, najpełniej wyrażona jest teoria czystej formy. Według teorii czystej formy podstawową kategorią powstawania i analizowania dzieła jest forma plastyczna, sztuka bowiem nie stawia sobie żadnych innych celów: znaczeniowych, poznawczych czy estetycznych. Odczuwany niepokój metafizyczny wywołany jest przez tajemnicę istnienia i wyraża się w religii, filozofii oraz sztuce, przy czym to właśnie plastyka odgrywa najważniejszą rolę, ponieważ obecnie tylko ona potrafi wywołać poczucie tajemnicy i niepokój metafizyczny. Poglądy na sztukę Witkacy zawarł w pracach: Nowe formy w malarstwie i wynikające z stąd nieporozumienia (1919) oraz Szkice estetyczne (1922). Dynamika kształtów, linii, kolorów składa się na wyraz dzieła – wedle tych kategorii Witkacy analizował obrazy pochodzące z różnych epok. Sztuka dawna była harmonijna, obecnie artysta odczuwa świat jako pełen zagrożeń i niepokojów, dlatego też jego sztuka jest wynaturzona, konwulsyjna, perwersyjna i dysharmonijna. Według pesymistycznej wizji Witkacego świat zmierza do nieuniknionej katastrofy.

Ewa Gałązka (Cytat za: Abecadło, red. Jarosław Lubiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2010, s.nlb. [423]).


Koncentracja na problemach formalnych nie zaprowadziła Stanisława Ignacego Witkiewicza do abstrakcji. Przeciwnie, uważał on, że figuracja, bez wiernego naśladowania natury i bez funkcji narracyjnej, jest wskazana do wywołania w widzu metafizycznego poruszenia. Witkacy jest autorem teorii Czystej Formy, której podporządkował swoją twórczość plastyczną przed 1925 r. Istotą tej koncepcji było przekonanie, że w dziele sztuki znajduje wyraz Tajemnica Istnienia. Jest ona ważna dla człowieka, pozwala przekroczyć mizerną kondycję ludzką i monotonię codziennego życia. Wobec objawienia Tajemnicy człowiek odczuwa niepokój metafizyczny, a jednocześnie doświadcza poczucia jedności z całym istnieniem. Dzieło sztuki ma stanowić poprzez swoją formę, symboliczną analogię do struktury świata. Zwierzęco-ludzkie potwory, widoczne na tym obrazie, należy traktować nade wszystko jako pretekst do objawienia Tajemnicy Istnienia poprzez sprzeczne napięcia kształtów, a zarazem jedność Czystej Formy.

Anna Nawrot (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 340).

Stanisław Ignacy Witkiewicz

Jako malarz, portrecista, pisarz i dramaturg prezentował model artysty totalnego, dla którego sztuka była nie tylko twórczością, ale również wyrazem bolesnego odczucia rozpadu wartości i świata. Ważnym elementem jego aktywności była również fotografia – początkowo wykonywał pejzaże i serie portretów. Istotne w jego zdjęciach było zafascynowanie twarzą i możliwościami fotografii, która pozwalała rejestrować krótkotrwałe, zmienne stany emocjonalne. W latach 20. i 30. fotografia była dla Witkacego formą utrwalenia jego „teatru życia”, była grą z własną osobowością – prawdziwą i wyimaginowaną. Ewa Gałązka  (Cytat...

Zasoby - elementy zespołu
Inne dzieła tego artysty
Zobacz także
Powiązane obiekty