Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Georges Vantongerloo

Kompozycja trzech równoważników

Udostępnij:
Datowanie: 1921
Technika: malarstwo olejne
Materiały:deska, farby olejne
Rozmiar:szerokość: 55 cm, wysokość: 48 cm, szerokosc z rama: 75 cm, wysokość z rama: 68 cm
Sposób nabycia:dar
Data nabycia: 14.08.1931
Numer inwentarzowy:MS/SN/M/29
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła

Praca abstrakcyjna nie musi być uproszczonym, „wyabstrahowanym” obrazem rzeczywistości. Może pozostawać polem czysto geometrycznych rozważań. Miejscem, gdzie raz za razem rozwiązuje się problem, jak zrównoważyć linie i kolorowe płaszczyzny. Każdemu pionowi odpowiada jakiś poziom, każdej płaszczyźnie – inna płaszczyzna. W efekcie powstaje kompozycja złożona z elementów różnorodnych pod względem barwy i wielkości, ale pozostających wobec siebie w stabilnej relacji. Vantongerloo wykonał trzy wersje tej kompozycji, które zatytułował Kompozycja z trójkąta równobocznego. Poprzez użycie kolorów dopełniających – fioletowego i zielonego – odbiega ona od wytycznych neoplastycyzmu. Artysta był zafascynowany geometrią i szczególną wagę przykładał do racjonalnych przesłanek w kompozycji dzieła. Jego rzeźby i malarstwo od końca lat 20. XX wieku często obrazowały skomplikowane równania matematyczne. Nie pozostawały jednak dalekie od życia. Podobną formę, opartą o czworoboczne bloki i płyciny, przybierały projekty mebli, sprzętów, wystroju wnętrz, modele lotnisk i mostów. Jak wielu twórców Awangardy swojego czasu wierzył, że kreowanie nowego otoczenia plastycznego oddziałuje na rzeczywistość i wprowadza nowy ład.

Paulina Kurc-Maj (Cytat za: Abecadło, red. Jarosław Lubiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2010, s.nlb. [403])

W prostokątnej, choć wydaje się, że w kwadratowej Kompozycji trzech równoważników, składającej się z jedenastu różnej wielkości różnobarwnych prostokątów, nic nie jest kwestią przypadku. Wielkość i proporcje obrazu określa podstawa trójkąta równobocznego. Rozmieszczenie reszty składników zależy od siatki trójkątnych podziałów nakładanych na płaszczyznę, a ona, jak i linia oraz objętość pozioma figury, nie może być użyta bez równoważnika pionowego. Założenia te wywodziły się wprost z neoplastycyzmu, w którym pion i poziom oddawały prawa rządzące wszechświatem, kolory podstawowe – materię, a barwy neutralne – przestrzeń. Vantongerloo, rzeźbiarz i malarz, jako jeden z pierwszych zaczął wykorzystywać matematykę w procesie twórczym, widząc w tym nową metodę uprawiania sztuki. Wierzył, że precyzja właściwa nauce pomoże stworzyć dzieło równie doskonałe jak matematyczne równanie albo harmonijna, proporcjonalna figura.

Maciej Cholewiński (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 330)

Wystawy

For a new world: Georges Vantongerloo (1886 - 1965)..., Duisburg and Haga, 2009-10-11 - 2010-05-16
Vantongerloo, Palais Fenelon, 2007-10-27 - 2008-03-02
Exhibition of Oil Paintings Water Colors Black and White Sculpture Arranged by Société Anonyme, 1926-11-19 - 1926-12-20
Kobro y Strzemiński. Prototipos vanguardistas, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia, Madrid, 2017-04-25 - 2017-09-18

Georges Vantongerloo

Współpracował z grupą De Stijl jedynie trzy lata (1917–21), pozostawał jednak najważniejszym twórcą rzeźby abstrakcyjnej powstającej w kręgu neoplastycyzmu. Współpracował z międzynarodowym ugrupowaniem Cercle et Carré. Po jego rozpadzie założył wraz z Augustem Herbinem grupę Abstraction-Création (1931) i czasopismo „Abstraction-Création. Art Non-Figuratif” (1932–36). Od lat 30. jego prace, nadal abstrakcyjne, nabrały swobodniejszego charakteru. W latach 50. XX wieku zaczął tworzyć druciane kompozycje przestrzenne inspirowane zagadnieniami z zakresu fizyki oraz rzeźby z pleksiglasu, w których dużą rolę odgrywało światło. Istotną...

Zobacz także