Mirosław Bałka

Ø4x15, 190x21x25, Ø4x190x15

Udostępnij:
Datowanie: 1991
Technika: instalacja, rzeźba
Materiały:stal, sól, popiół
Rozmiar:190 x 110 x 210 cm
Sposób nabycia:zakup
Data nabycia: 12.12.1997
Numer inwentarzowy:MS/SN/R/497/1-3
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła

Ø4x15, 190x21x25, Ø4x190x15 to instalacja składająca się z trzech elementów: koryta z warstwą popiołu na dnie, rury o długości 190 cm wypełnionej solą i mniejszej rurki z wpuszczoną wewnątrz drugą i przestrzenią między nimi wypełnioną solą. Wszystkie elementy zostały wykonane ze stali, która zastąpiła w pracach Bałki stosowane wcześniej cement i drewno. To materiał bardziej abstrakcyjny, pozbawiony dodatkowych znaczeń, nie opowiada historii i nie kojarzy się z określonymi przedmiotami. Wpisuje się w minimalistyczną, surową formę całej kompozycji i pozwala wybrzmieć materiałom, które mogą budzić skojarzenia metaforyczne. W omawianej pracy są to sól i popiół. Sól wyróżnia się kolorem, to jedyny biały, a zarazem czysty, element instalacji.  Jako związek chemiczny niezbędny do życia, a zarazem fizyczny ślad ludzkiego istnienia w wysuszonych łzach lub pocie, nadaje pracy egzystencjalny i cielesny wymiar. Popiół z kolei przypomina nam o śmierci, jest materią ostateczną, tym, co pozostaje gdy wszystko inne przeminie. Wsypany w koryto na grubość palca jest niemal niezauważalny, w pracy służy też podkreśleniu znaczenia soli, a więc życia, które mimo trosk i niedostatków niesie w sobie wartość.

W swoich instalacjach Bałka redukuje figurację do śladów, ale obecność człowieka, choć widmowa, jest zawsze wyczuwalna. W pracy Ø4x15, 190x21x25, Ø4x190x15 przywołana zostaje w tytule nawiązującym do wielkości poszczególnych elementów. Odwołują się one do wymiarów ludzkiego ciała, a powtarzająca się dwa razy wartość 190 to wzrost artysty podany w centymetrach. Odchodząc od reprezentacji Bałka posługuje się środkami wyrazu – znakami, takimi jak wymiary czy substancje (sól, popiół), by mówić o cielesności.

Ważnym aspektem prac artysty jest zagadnienie pustki, dlatego przestrzeń pomiędzy rzeźbami jest równie istotna jak one same. Bałka mówi o obecności posługując się brakiem. Wiele uwagi poświęca sposobowi rozmieszczenia poszczególnych elementów instalacji. Znaczenie mają piony i poziomy, trzymanie się zasady prostopadłości i równoległości, a także sposób zakomponowania całości w przestrzeni. Dzieła najczęściej są montowane na obrzeżach – w rogach lub przy ścianach.         

Praca została nabyta do zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi bezpośrednio od artysty.

Dorota Stolarska - Kultys


Podstawowy opis pracy


Tytuł pracy to wymiary jej trzech elementów. Instalacja składa się z koryta i dwóch rur - większej i mniejszej. Na dnie koryta jest warstwa popiołu. Rury są wypełnione solą. Wszystkie elementy są wykonane ze stali. To materiał, który nie wywołuje żadnych skojarzeń. Jest zimny i surowy. To tło dla pozostałych dwóch substancji: soli i popiołu. Sól oznacza ciało i życie. Popiół to śmierć. Artysta używa tych substancji by ukazać wartość życia.


Dorota Stolarska-Kultys


Audiodeskrypcja


Mirosław Bałka, Ø(średnica)4x15, 190x21x25, Ø(średnica)4x190x15, 1991 rok.

Technika: własna. Instalacja składająca się z trzech elementów wykonanych ze stali: koryta z popiołem, niskiej rurki z solą i wysokiej rurki z solą.


Praca Mirosława Bałki to instalacja stojąca w jasno oświetlonym narożniku sali ekspozycyjnej, trwale zamocowana do ściany i podłogi. Instalacja składa się z trzech stalowych elementów: podłużnego, niskiego koryta stojącego na dwóch nóżkach wypełnionego popiołem, niskiej rurki o podwójnych ściankach z solą wewnątrz oraz wysokiej rury wypełnionej solą. 

Równolegle do ściany, w odległości 70 centymetrów od niej stoi na niskich nóżkach, wpuszczonych w podłogę, koryto o trójkątnym przekroju. Koryto jest długości 190 centymetrów. Ostro zakończone dno wysypane jest popiołem na grubość palca. 

Po prawej stronie, nieco przed korytem, do prostopadłej ściany domontowana jest pionowa rura wysokości 190 centymetrów. Rura ustabilizowana jest prętem wwierconym wysoko w ścianę oraz nóżką wpuszczoną w podłogę. Prześwit między rurą a ścianą to około 10 centymetrów. Rura w całości wypełniona jest solą.  

Ostatnim elementem instalacji jest niska rurka o podwójnych ściankach, usytuowana po lewej stronie, lekko z przodu koryta. Rurka ma wysokość 15 centymetrów, stoi na nóżce wpuszczonej w podłogę. Pomiędzy podwójne ścianki rury wsypana jest sól. Środkowy prześwit jest pusty i ciemny. 

Mirosław Bałka sporządził szczegółowy plan wraz z rysunkami, pozwalający precyzyjnie zamontować instalację. W instrukcji wskazuje rozmieszczenie przestrzenne elementów oraz staranność w usypywaniu popiołu i soli. 

Bałka skonstruował wszystkie elementy, bazując na wymiarach swojego ciała. W przeciwieństwie do starożytnych rzeźbiarzy, nie użył wykoncypowanej proporcji idealnej. Jest wysokim mężczyzną i z własnej wysokości uczynił idealny dla siebie kanon. Pionowa rura wysokości 190 centymetrów wypełniona solą to element aktywny, żywy. Sól to składnik ludzkiego potu, łez, moczu. To symbol wysiłku, emocji, metabolizmu, całego życia. Wysoka rura może być reprezentacją dorosłego człowieka. Niska rurka może oznaczać dziecko, także ze względu na niecałkowite wypełnienie solą. Stanie się ona w takim ujęciu zalążkiem, potencjałem, początkiem życia. Poziome koryto także ma długość 190 centymetrów. Dzięki warstwie popiołu, leżące naczynie staje się metaforą trumny, znakiem śmierci. Artysta posługuje się prostymi elementami w czytelnych kontrastach. Snuje opowieść o człowieku, o życiu i śmierci. 


Autorka skryptu: Agnieszka Wojciechowska – Sej 

Konsultacja ekspercka: Magdalena Rutkowska 




Projekt pn. Cyfrowe udostępnienie zasobów Muzeum Sztuki w Łodzi współfinansowany jest w ramach Działania 2.3 Cyfrowa dostępność i użyteczność informacji sektora publicznego, poddziałanie 2.3.2 Cyfrowe udostępnienie zasobów kultury, oś priorytetowa II E-administracja i otwarty rząd Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.



Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.




Mirosław Bałka
Mirosław Bałka

Urodził się w  Warszawie. Rzeźbiarz. Studia artystyczne odbył w latach 1980-1985 w warszawskiej ASP. Dyplom otrzymał w pracowni Jana Kucza, a była nim słynna „Pamiątka z Pierwszej Komunii”, praca znajdująca się w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi . W drugiej połowie lat 80. prace jego wpisywały się w nurt „Nowej Ekspresji”. Członek założonej w 1986 z Mirosławem Filonikiem i Markiem Kijewskim grupy artystycznej Świadomość Neue Bieremiennost, uczestnik jej wystaw do 1989 roku. Około 1990 w stylistyce dzieł artysty zaszła znacząca zmiana - rezygnując z przedstawiania w swoich pracach postaci ludzkiej zwrócił się ku jej aluzyjnemu,...

Inne dzieła tego artysty / artystki
Dzieła w tej samej kolekcji