Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Jarosław Kozłowski

Czytelnia, z serii: Biblioteki

Udostępnij:
Datowanie: 1994
Technika: instalacja
Materiały:drewno, sklejka, papier, farba emulsyjna, metal, szkło
Rozmiar:stół: szerokość: 180 cm, wysokość: 78,5 cm, głębokość: 45 cm; zegar: średnica: 38 cm; półka: 150,5 cm x 35,3 cm x 5 cm
Sposób nabycia:zakup
Data nabycia: 12.06.1995
Numer inwentarzowy:MS/SN/R/476/1-3
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła

Książki przygwożdżone są do stołu, jakby w obawie przed kradzieżą. Okazują się jednak atrapami, ich strony zostały niepostrzeżenie wyczyszczone z liter oraz znaczeń. Biblioteki bywają mniej lub bardziej przyjazne czytelnikom. Pamiętamy bibliotekę z Imienia Róży Umberto Eco, mrok skrywający wiedzę woluminów, jak i paniczny strach przed jej władzą. W Czytelni, choć mamy do czynienia z biblioteką w skali mikro, ufundowaną na przestrzeni niewielkiego stołu i półki, ktoś zepsuł mechanizm jej symbolicznego funkcjonowania. Cykl Biblioteki należy do prac związanych z koncepcją „trzeciego kręgu”, stworzoną przez Kozłowskiego w pierwszej połowie lat 90. „Trzeci krąg” jest szczególną sferą, rodzajem alternatywnego terytorium sztuki, w którym na mocy decyzji artysty przedmioty zostają wyjęte z otaczającej je rzeczywistości, i ustawione w konstelacje o zupełnie innym znaczeniu. Przedmioty przestawały być nośnikami jakichś treści, same w sobie stały się znakami, z których artysta buduje znaczenie. Wraz z tożsamością przywrócona zostaje rzeczom ich własna godność. W Czytelni brzmi echo prac artysty z lat 70., dla których materiałem były język, tekst oraz książka poddawane lingwistycznym i semiotycznym zabiegom. Kozłowski w ślad za grupą Art&Language i Josephem Kosuthem bada istotę i konstrukcję języka oraz sposoby wytwarzania znaczenia. W latach 80. artysta przeniósł środek ciężkości i doświadczenie czytania przeciwstawił patrzeniu. Uczynił wówczas dzieło sztuki, rozumiane jako wytwór artystycznego systemu, wraz ze wszelkimi jego uwikłaniami, współzależnościami, referencjami, polem własnej artystycznej gry. Ironiczny dystans oraz postawa wątpienia i kwestionowania sposobów funkcjonowania instytucji, które kształtują nasze postrzeganie – jak muzeum, biblioteka, wystawa – stały się trzonem jego artystycznego credo.

Magdalena Ziółkowska (Cytat za: Abecadło, red. Jarosław Lubiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2010, s.nlb. [207]).


Przygwożdżone do stołu książki nie mają żadnego znaczenia – to atrapy, ktoś bowiem wyczyścił z nich litery i obrazy, i sprowadził do rangi nieużytecznego przedmiotu w nieprzyjaznej czytelni. Ten ironiczny dystans i postawa otwartego kwestionowania sposobów funkcjonowania instytucji, kształtujących nasze postrzeganie, takich jak muzeum, biblioteki czy wystawy, są trzonem twórczości Kozłowskiego. Cykl Biblioteki należy do prac związanych z koncepcją „trzeciego kręgu“, stworzoną przez artystę w pierwszej połowie lat 90. XX w. „Trzeci krąg” był szczególną sferą, rodzajem alternatywnego terytorium sztuki, w którym na mocy decyzji artysty przedmioty zostawały wyjęte z otaczającej je rzeczywistości i zmontowywane w konstelacje o nowych znaczeniach. Same w sobie stawały się znakami. W Czytelni pobrzmiewa echo prac z lat 70. XX w., których materiałem był język, tekst oraz książka jako obiekt, poddawane lingwistycznym i semiotycznym zabiegom.

Magdalena Ziółkowska (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 240).

Jarosław Kozłowski

A

Inne dzieła tego artysty