Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Portret podwójny ukazuje dwie obłe, miękkie istoty, podobne do manekinów udających ludzi. Na swoje wątłe korpusy założyły stroje przypominające te, które noszą cyrkowcy. Ich głowy są jak balony kołyszące się na wietrze w mroku nocy. Surrealiści często umieszczali w swoich pracach manekiny jako dziwaczny łącznik między światem realnym a nierzeczywistym. Są one podobne do ludzi, a jednocześnie zupełnie inne – zastygłe. Manekiny z obrazu Seligmanna nie mają twarzy; oferują widzom jedynie bryłę głowy, którą można „ozdobić” dowolnym nosem, oczami, ustami i włosami. Więcej – artysta ubrał je jak klownów, a więc ludzi udających ludzi! Portret podwójny Seligmann pokazał w kwietniu 1931 r. w Brukseli, w czerwcu w Paryżu, a jeszcze tego samego lata obraz trafił do łódzkiej kolekcji grupy „a.r.”.

Maciej Cholewiński (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 294).

Praca nawiązuje do konwencji portretu i ukazuje dwie obłe istoty przypominające balony lub manekiny – częste w surrealizmie metafory granicy między światem realnym a sferą nieświadomości. Kurt Seligmann studiował w Paryżu, gdzie w latach 30. współtworzył ten ruch i stał się jednym z jego najbardziej wyrazistych i indywidualnych artystów. Surrealizm dążył do wyrażania treści nieświadomych, marzeń sennych i irracjonalnych skojarzeń poprzez łączenie przedstawień realistycznych z fantastycznymi wizjami. Sztukę Seligmanna cechował mroczny, pełen abstrakcyjnych postaci i rytuałów język wizualny, oddający lęki międzywojennej Europy. W 1941 artysta wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie rozwinął swój styl, inspirując się psychoanalizą i badając okultyzm.