Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku

Wacław Szpakowski

Portret wielokrotny

Udostępnij:
Datowanie: ~ 1912
Technika: fotografia czarno-biała
Materiały:papier fotograficzny
Rozmiar:szerokość: 14 cm, wysokość: 9 cm
Sposób nabycia:dar
Data nabycia: 02.12.1979
Numer inwentarzowy:MS/SN/F/486
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła

Opis dedykowany osobom ze spektrum autyzmu

Informacje o artyście:

  • żył w latach 1882-1973;
  • ukończył studia architektoniczne;
  • tworzył biografie i rysunki.

Opis dzieła:

  • Zdjęcie z 1912 roku przedstawia artystę Wacława Szpakowskiego.
  • Na zdjęciu widać zdjęciu pięć postaci. Ale to jest tylko jedna osoba i jej cztery odbicia w lustrach.
  • Artysta siedzi przed dwoma lustrami ustawionymi pod kątem. Artysta jest odwrócony do nas tyłem. Dzięki odbiciu w lustrze patrzy nam w oczy. Widzimy go z przodu i z boków.
  • Jest to fotografia zwielokrotniająca postać.

Ciekawostki:

Fotografie zwielokrotniające postać są dowcipnymi wizerunkami pokazującymi jedną osobę z różnych stron na jednym zdjęciu. Jest to możliwe, dzięki użyciu luster. W ten sam sposób fotografowali się też inni artyści: Stanisław Ignacy Witkiewicz (ok. 1916) i Marcel Duchamp (1917).

Podobne ciekawostki możemy też dostrzec w malarstwie. Jean-Auguste-Dominique Ingres w obrazie „Łaźnia turecka” namalował wiele odpoczywających kobiet. Postacie siedziały, stały, były widziane z przodu i z tyłu. Wiele postaci na jednym obrazie. Jak się dokładnie przyjrzymy, zobaczymy, że to jedna i ta sama osoba. Ingres miał tylko jedną modelkę.

Autorka skryptu: Małgorzata Wiktorko


Motyw portretu wielokrotnego stał się popularny głównie za sprawą podobnych fotografii Marcela Duchampa czy Stanisława Ignacego Witkiewicza, wykonanych ok. 1917 r. Szpakowski, wykonując swój Portret wielokrotny kilka lat wcześniej, antycypował gesty tych uznanych artystów, tworząc jednocześnie kompozycję naznaczoną jego indywidualnym charakterem. Niemal cała twórczość Szpakowskiego, który był architektem i fotografikiem, koncentrowała się wokół zagadnienia linii. Zakrzywianie nieskończonych odcinków linii, zwielokrotnianie ich i przecinanie w różnych konfiguracjach nazwał pojęciem linii rytmicznych. W tej pracy temat linii również jest widoczny. Pomiędzy twarzą artysty, lustrami i aparatem fotograficznym uwidacznia się linia wzroku. Wydaje się być ona kluczowym tematem pracy. Linia biegnie od stojącego tyłem Szpakowskiego do jednego z jego lustrzanych odbić, a następnie po kolei odbija się w każdym kolejnym, aby poprzez odbicie na wprost kamery spotykać się ze wzrokiem widza. Fotografia pokazuje poprzez linię wzroku tą złożoną grę rzeczywistości i jej reprezentacji.

Karol Jóźwiak (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 590).

Wacław Szpakowski
Wacław Szpakowski

Architekt, rysownik i fotograf. Prekursor abstrakcji geometrycznej, przez całe życie konsekwentnie zgłębiający zagadnienia rytmu, systemów zapisów oraz geometrii przyrody. Pozostawił po sobie liczne prace z pogranicza sztuki abstrakcyjnej, muzyki i matematyki, które ukazują związki oraz bliskość tych dziedzin.  Wacław Szpakowski urodził się w Warszawie, a w 1897 roku jego rodzina przeniosła się do Rygi. Studiował architekturę na Politechnice Ryskiej w latach 1902-19011. Po ukończeniu studiów wrócił do Polski. Mieszkał w Warszawie, gdzie pracował w Ministerstwie Poczty i Telekomunikacji jako inżynier budowlany oraz w Otwocku,...

Inne dzieła tego artysty / artystki