Chodasiewicz-Grabowska, Wanda (Léger, Nadia)
Kompozycja planimetryczna / Planimetric Composition
| Datowanie: | 1926 |
| Technika: | malarstwo olejne |
| Materiały: | płótno, farba olejna |
| Rozmiar: | wys. 73 cm, szer. 54 cm |
| Sposób nabycia: | dar |
| Data nabycia: | 14.08.1931 |
| Numer inwentarzowy: | MS/SN/M/20 |
Opis dzieła
Planimetria jest działem geometrii, w którym bada się własności figur geometrycznych płaskich, np. trójkątów, czworokątów, okręgów, hiperboli, paraboli, a parabola jest również (w literaturze) przypowieścią, której fabuła dla jasnego wyrażenia treści posługuje się schematami. Tak uczyniła artystka malując „Kompozycję planimetryczną. Wazę". Waza, a raczej jej obraz, rozkłada się na czterech „kartach”, płaszczyznach: czarnej, białej, czarnej i ciemnobłękitnej. Pierwsza jest tłem, ścianą lub stołem, na którym spoczywa obiekt. Druga i trzecia jest wazą widzianą w błysku, w najjaśniejszym świetle, a potem w najczarniejszej, nieprzeniknionej ciemności. Czym jest czwarta, ów zapadający w pamięć, niezwykły błękit? Powidokiem? Wspomnieniem? Kwintesencją tego, czym jest waza – parabolicznym, wypukłym kształtem? Te cztery abstrakcje ułożyły się więc w całkiem realistyczny obraz, opowiadający – parabolicznie – czym jest przedmiot.
Maciej Cholewiński (Cytat za: Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, red. Jarosław Lubiak, Małgorzata Ludwisiak, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2012, s. 162).
Chodasiewicz-Grabowska należała do pierwszego pokolenia awangardowych artystek i działała w kręgu paryskiej awangardy. Tytuł obrazu odwołuje się do planimetrii – analizy właściwości płaskich figur geometrycznych – co widoczne jest w rozłożeniu formy wazy na linie, pola i przecięcia, które budują relacje między kształtem a tłem. Geometria łączy się tu z biomorficznymi akcentami: organiczne, pączkujące formy wprowadzają miękkość i poczucie ruchu. Obraz ukazuje sposób pracy artystki w drugiej połowie lat 20., kiedy geometryczne uproszczenia wciąż łączyły się ze śladami form figuratywnych.
OdłożONE na potem z cyklu SKONTRUM [2024-01-31-2024-04-21]
Awangardowe muzeum [2021-10-15-2022-05-01]
A-geometria. Hans Arp i Polska [2017-04-15-2017-06-15]
A Polish Avant-garde, Katarzyna Kobro, Władysław Strzemiński [2018-10-24-2019-01-14]
Czerwona materia. Nadia Léger [2018-05-25-2018-09-09]
