Spojrzenie w przedstawieniach kobiet jest od zawsze uwikłane w relacje władzy. Rozpowszechniony w europejskiej tradycji artystycznej gatunek aktu lokował je w roli „widoków”. Z odwróconym wzrokiem miały pozwalać, by odbiorcy przyglądali się swobodnie ich ciałom. W sztuce XX i XXI wieku wyzwaniem stało się obnażanie i przekraczanie konwencji utrwalających patriarchalny porządek. Artystki zaczęły poszukiwać form autoreprezentacji, kierować wzrok wprost na widza i odzyskiwać kontrolę nad obrazami własnych ciał.
Był to jednak proces zanurzony w realiach polityczno-ekonomicznych. Projekt socrealistycznej emancypacji usiłował pozbawić kobiece ciała erotyzmu, z kolei pop-art flirtował z ich kapitalistycznym utowarowieniem. Mimo to w różnych nurtach artystycznych i kontekstach geograficznych powstawały reprezentacje upodmiotowionej cielesności kobiecej i queerowej oraz przyjemności seksualnej. Tendencje te wzmacniał rozwój filmu eksperymentalnego, sztuki wideo, fotografii oraz refleksji feministycznej. Artystki mrużyły oczy z rozkoszy i unosiły je ku górze w ekstazie. Przekraczały uwarunkowania historyczne, wkładając ciemne okulary lub zupełnie rezygnując z ujawniania wzroku przedstawianych postaci. W tej części wystawy wyemancypowane spojrzenie staje się narzędziem porozumienia i transhistorycznym pomostem łączącym doświadczenia różnych pokoleń.
Kafelki
Lista
