#otwarty Atlas nowoczesności. Kolekcja sztuki XX i XXI wieku

Tamás St. Auby

Centaur

Udostępnij:
Datowanie: 1973-1975
Technika: film, zapis na taśmie filmowej przeniesiony na zapis cyfrowy
Materiały:film, zapis na taśmie filmowej, przeniesiony na cyfrowy
Rozmiar:39'22"
Sposób nabycia:zakup (dofinansowano ze środków MKiDN)
Data nabycia: 04.10.2012
Numer inwentarzowy:MS/SN/V/84
Dzieło dostępne na ekspozycji:nie

Opis dzieła

Film składa się z serii scen, które Tamás St. Auby i kamerzysta Jánas Gulyás zarejestrowali odwiedzając fabryki, warsztaty i miejsca publiczne, oraz z podłożonej ścieżki dźwiękowej. Warstwa wizualna podobna jest do materiałów dokumentalnych lub propagandowych: robotnicy jedzący w fabrycznej stołówce, pracownice przy fabrycznej taśmie, niewidomi tkający kosze.

Obraz, który odpowiada estetyce oficjalnej kroniki filmowej, zostaje jednak wzbogacony o dźwięk nagrany przez artystę i jego znajomych. Efektem jest seria poetyckich, absurdalnym sekwencji, zawierających dialogi i monologi przedstawianych postaci. Przedstawieniom wykonujących maszynowe czynności osób towarzyszą radykalne wypowiedzi na temat systemu społecznego, filozoficzne pytania i rozmowy o groteskowym charakterze.

Dysonans pomiędzy obrazem a dźwiękiem wprowadza pęknięcie w prostej wizji świata, w której człowiek jest jedynie trybikiem większej maszyny produkcji, a jego wartość opiera się na sprawności rąk. Robotnica rozważająca kwestie egzystencjalne nie pasuje zarówno do propagandowej wizji węgierskiego socjalizmu, jak i do powszechnego wyobrażenia o pracy fizycznej. Błędem byłoby jednak traktowanie filmu jedynie jako krytyki węgierskiego „gulaszowego socjalizmu” - odnosi się on do szerszych procesów alienacji robotników w uprzemysłowionym świecie. St. Auby odnosił się m.in. do warunków akordowego system pracy, w którym wynagrodzenie robotnika oparte jest na wyniku produkcji. Realia te opisał Miklós Haraszti w wydanej w drugim obiegu i dedykowanej Tamásowi St. Auby książce Robotnik w kraju robotników

Film powstał w kultowej wytwórni Béla Balázs Studio w latach 1973-1975, jednak nie został ukończony przez interwencję cenzury. W 2009 roku został zrekonstruowany cyfrowo i po latach zyskał rozgłos m.in. za sprawą pokazu na biennale w Stambule.  

Jakub Gawkowski


Tamás St. Auby

Wybitny przedstawiciel węgierskiej sztuki neoawangardowej. Urodził się w 1944 roku w Fót, na Węgrzech. Znany jest także jako Tamás Szentjóby, Staub, Stjóby, Stauby, Emmy/Emily Grant, St. Aubsky, T. Taub, Turba, St. Ruby. Współtwórca, wraz z Gáborem Altorjayw, pierwszego happeningu na Węgrzech, zorganizowanego w 1966 roku Obiad. Pamięci Batu-chana. W kolejnych latach, wraz Miklósem Erdély i Gáborem Altorjayem był jedną z głównych postaci awangardowej sceny w Budapeszcie, organizując wydarzenia i uczestnicząc w zbiorowych wystawach (IPARTERV, Balatonboglár).Zaczynał jako poeta....

Dzieła w tej samej kolekcji
Zobacz także